Als paddenstoelen schieten ze uit de grond: workshops Kintsugi. De online reclames ervoor zie je overal en zelfs per mail komen de notificaties onder je aandacht. Maar wat is het en waar wordt het voor gebruikt? Om dit te begrijpen moeten we een duik in de geschiedenis nemen.

Krassen in het tafelblad en het land van de rijzende zon

Al eeuwenlang kent Japan een bijzondere levensfilosofie. Hierin staat het leven in het nu centraal. De filosofie is voortgekomen uit de Zen-filosofie en het taoïsme en is een tegenhanger voor al het volmaakte en perfecte in het leven. Wat als het leven niet perfect hoeft te zijn? Wat als je gelukkiger bent als je imperfectie toestaat? Dan leef je volgens Wabi-sabi. Een tijdje geleden wilde ik onze oude houten tafel vernissen, waarop mijn dochter zei: ‘Niet doen, ik vind hem veel mooier zo. Hij heeft geleefd!’ En zo is het; kracht vind je ook in krassen op het tafelblad. 

De schoonheid van imperfectie vinden en het accepteren ervan kan in de hedendaagse tijd ook worden gezien als metafoor. We leven in een tijd waarin alles snel moet gaan, perfect moet zijn, er geen tijd is voor vergissingen of fouten. Relaties gaan stuk. Rouwen mag, maar vooral niet te lang. De wereld kan angstig maken vanwege verschillende redenen. In deze tijd is onthaasten juist bijna een must. 

Kintsugi

De kunstvorm Kintsugi vereist geduld en vaardigheid en wordt in Japan nog steeds door ambachtslieden beoefend. Tot de 15e eeuw was de traditioneel gebruikte methode om gebroken servies te repareren, het gebruik van metalen nietjes. Toen ontdekte een ambachtsman dat keramiek repareren met lak vermengd met goudpoeder ervoor zorgde dat niet alleen de functie herstelde, maar dat ook het uiterlijk aantrekkelijker werd. Dit is waar de filosofie Wabi-sabi om de hoek komt kijken: onder andere het waarderen van imperfectie. 

Als je meer wilt weten over deze fascinerende methode, kijk dan op de links onderaan.

Nut

Al vaker had ik reclames gezien over traumaverwerking door kintsugi. Heel mooi vond ik het, maar ik betwijfelde het nut. En de prijzen zijn dermate hoog, dat ik het niet zo maar wilde proberen. Tot ik vanuit mijn kankerlotgenootjesgroep mooie verhalen hoorde. Het begon te leven en ik ging op zoek naar hoe ik het zelf vorm zou kunnen geven. Uiteindelijk kwam ik uit bij een vazensetje van H&M dat, ook als het zou mislukken, toch nog in mijn interieur zou passen. Want het zou perfect moeten zijn en anders zou het hele project mislukken, zo zag ik het.  

Het kapotmaken van het vaasje was al een klus. De schok was groot toen bleek dat de scherven (logischerwijze…) niet meer zouden passen. Er waren minuscuul kleine en ook grotere stukken die ik zelfs met zorgvuldig lijmen niet meer perfect passend zou krijgen. Dat dit juist onderdeel van het proces was, begreep ik toen nog niet. ‘O nee, wat heb ik gedaan…’ en ‘dit komt nooit meer goed’, waren gedachten die me meermaals teisterden. Tot ik het werk enige tijd liet liggen en daarna rustiger en met een open blik terugkwam. 

De kleine scherfjes schilderde ik goud. Het voelde alsof dat dat voor mij hoorde. Ik deed ze in het vaasje en beschreef de grotere stukken met datgene wat ik een plaats wilde geven: ‘kanker’, ‘Esther’, ‘depressies’. ‘MS’, en nog diverse andere onderwerpen. Het lijmen van de grotere stukken, waarna een groot zwart gat overbleef, gaf me rust. Het schilderen wilde ik glad, perfect, prachtig. Maar dat werd het allesbehalve. Gouden klodders, strepen, streken, alles kwam mijn penseel uit. Niks glad. Niks perfect. En zo was het goed. 

Dit is hoe het is. Perfect in zijn imperfectie. Mooi in zijn gebrokenheid. Niet meer in staat een grote bos rozen te bevatten. Maar wel perfect voor droogbloemen.

Voor complexe traumaverwerking lijkt dit mij ongeschikt. Het is wel een interessante workshop of activiteit. 

Het is wel hoe ik mezelf nu kan zien. Alle delen samen maken één imperfect geheel, met krassen, butsen en gaten, die er allemaal zijn en mogen zijn. En zo is het goed. Dus, zoals Leonard Cohen zong: 

Forget your perfect offering

There is a crack, a crack in everything

That’s how the light gets in

That’s how the light gets in

Anthem by Leonard Cohen

Interessante links voor als je meer wilt lezen:

Plaats een reactie